Haaruitval bij vrouwen: oorzaken en wanneer naar de huisarts?

Hoeveel haaruitval is normaal?

Haar groeit in een cyclus. Elke haar groeit een paar jaar, gaat daarna een paar maanden in rust en valt dan uit, waarna er een nieuwe haar uit hetzelfde haarzakje groeit. Daardoor verlies je elke dag ongeveer 100 tot 120 haren, zonder dat je daar iets van merkt.

Het wordt anders als je langere tijd duidelijk meer verliest, je scheiding breder wordt, je paardenstaart dunner aanvoelt of je ineens kale plekken krijgt. Met het ouder worden wordt haar ook bij vrouwen geleidelijk wat dunner. Dat is normaal.

Wat zijn de oorzaken van haaruitval bij vrouwen?

Er zijn een paar vormen die bij vrouwen het vaakst voorkomen:

• Tijdelijke haaruitval na een aanleiding (telogeen effluvium). Na stress, hoge koorts, een ziekte, een operatie, een bevalling of flink afvallen gaan veel haren tegelijk in rust. Ze vallen pas 3 tot 6 maanden later uit. Meestal groeit het haar daarna vanzelf terug.
• Erfelijke haaruitval (alopecia androgenetica). Het haar wordt langzaam dunner bovenop het hoofd, de scheiding wordt breder, maar de haarlijn aan de voorkant blijft meestal staan. Ongeveer 3 op de 10 vrouwen hebben dit rond hun zeventigste, vaak beginnend rond of na de overgang.
• Alopecia areata. Plotseling ronde of ovale kale plekken, soms ook in wenkbrauwen. Dit is een aandoening waarbij het afweersysteem de haarzakjes aanvalt.
• Haaruitval door trekken (tractie-alopecia). Strakke staarten, knotten, vlechten of extensions trekken langdurig aan de haarwortels.

Welke onderliggende oorzaken onderzoekt de huisarts?

Soms zit er een lichamelijke oorzaak achter die je kunt laten onderzoeken:

• IJzertekort. Vooral bij vrouwen met zware menstruaties, na een zwangerschap of bij weinig ijzer in de voeding. Lees meer in ijzertekort.
• Schildklier. Zowel een te langzaam als een te snel werkende schildklier kan haaruitval geven.
• Tekort aan vitamine B12, foliumzuur of vitamine D. Dit komt minder vaak voor, maar kan meespelen.
• Hormonen. Na een bevalling, rond de overgang, bij het starten of stoppen met de pil, of bij PCOS, waarbij het lichaam meer mannelijke hormonen aanmaakt.
• Medicijnen. Onder meer sommige middelen bij borstkanker, chemotherapie, en ook vrij verkrijgbare pijnstillers zoals ibuprofen of naproxen kunnen haaruitval geven. Bij semaglutide, dat wordt voorgeschreven bij diabetes type 2 en ernstig overgewicht, noemt Apotheek.nl haaruitval bij 1 tot 10 op de 100 gebruikers.

Stop nooit zelf met een voorgeschreven medicijn. Bespreek met je huisarts of apotheker of het middel de oorzaak kan zijn en of er een alternatief is.

Welk onderzoek doet de huisarts bij haaruitval?

De huisarts vraagt sinds wanneer je meer haar verliest, wat er de maanden daarvoor is gebeurd, welke medicijnen je gebruikt en of het in de familie voorkomt. Daarna kijkt hij of zij naar je hoofdhuid en het patroon van de haaruitval.

Afhankelijk daarvan kan de huisarts bloed laten prikken, bijvoorbeeld voor ijzer en ferritine, de schildklierwaarden (TSH), vitamine B12 of foliumzuur. Bij verdenking op te veel mannelijke hormonen kan een verwijzing naar het ziekenhuis volgen, en bij twijfel over de vorm van haaruitval naar de dermatoloog.

Wanneer moet je met haaruitval naar de huisarts?

• Je verliest ineens veel meer haar dan normaal.
• Je haar wordt zichtbaar dunner of je scheiding breder.
• Je krijgt plotseling kale plekken.
• Je hebt daarnaast klachten zoals moeheid, kouwelijkheid, hartkloppingen of een onregelmatige menstruatie.
• Je gebruikt een medicijn waarvan je denkt dat het de oorzaak kan zijn.
• Je maakt je zorgen of wordt er onzeker of somber van.

Wat helpt tegen haaruitval bij vrouwen?

Dat hangt helemaal af van de oorzaak. Bij haaruitval na stress, een bevalling of ziekte is meestal geen behandeling nodig: na 3 tot 6 maanden groeit het haar vaak vanzelf terug. Is er een ijzertekort of een schildklierprobleem, dan behandelt de huisarts dat, en kan het haar daarna herstellen.

Bij erfelijke haaruitval kan minoxidil, een lotion voor op de hoofdhuid, volgens Thuisarts bij ongeveer 1 op de 6 mensen een beetje helpen. Of het werkt, zie je pas na zo’n 6 maanden, en als je stopt gaat de haaruitval verder. Het is niet geschikt bij hart- en vaatziekten en niet tijdens de zwangerschap. Bespreek het daarom altijd eerst met je huisarts of apotheker. Bij alopecia areata kan de huisarts of dermatoloog andere behandelingen adviseren.

Helpen vitamines of supplementen tegen haaruitval?

Volgens Thuisarts helpen vitaminepillen, diëten, crèmes, lotions en cafeïneshampoos waarschijnlijk niet tegen haaruitval. Alleen als er echt een tekort is vastgesteld, zoals een ijzertekort, helpt het om dat onder begeleiding aan te vullen. Supplementen zijn geen behandeling voor haaruitval.

Gezond en gevarieerd eten, met genoeg eiwit en ijzer, is wel de basis. Welke voedingsstoffen iets met je haar te maken hebben, lees je in vitamines voor je haar.

Wat kun je zelf doen bij dunner wordend haar?

• Kies losse kapsels en vermijd strakke staarten, knotten en extensions.
• Ga voorzichtig om met föhn, stijltang, bleken en permanenten.
• Bescherm een dunner wordende hoofdhuid tegen de zon met een pet, hoed of sjaal.
• Probeer stress te verminderen en zorg voor voldoende slaap en beweging.
• Vraag je kapper naar een kapsel dat dun haar voller laat lijken. Meer tips in dikker haar krijgen.