Vitamines tegen vermoeidheid: wat helpt en wanneer naar de huisarts?

Welke vitamines en mineralen dragen bij tot de vermindering van vermoeidheid, wat betekent dat precies en welke oorzaken van moeheid moet je eerst laten uitzoeken?

Een kop thee, een opengeslagen notitieboek met een bril en een groene kamerplant op een houten tafel in warm middaglicht
Kort antwoord

Negen voedingsstoffen hebben in de EU een goedgekeurde claim voor de vermindering van vermoeidheid en moeheid: vitamine B2, B3, B5, B6, B12, foliumzuur, vitamine C, ijzer en magnesium. Dat betekent dat ze een rol spelen bij normaal functioneren, niet dat een supplement moeheid oplost. Ben je langer dan een maand moe zonder duidelijke reden, laat de huisarts dan eerst kijken naar de oorzaak.

Waarom ben je vaak moe?

Moeheid is een van de meest voorkomende klachten bij de huisarts. Meestal zit er geen ziekte achter, maar heeft het te maken met te weinig of slecht slapen, een druk leven, stress, weinig beweging of een ongezond eetpatroon. Ook na een infectie, zoals griep of corona, kun je nog weken moe zijn.

Soms is er wel een lichamelijke of psychische oorzaak. Laat die eerst uitsluiten voordat je naar supplementen kijkt.

Welke ziekte maakt altijd moe?

Aandoeningen die vaak met moeheid gepaard gaan, zijn onder meer:

  • Bloedarmoede, bijvoorbeeld door een tekort aan ijzer, vitamine B12 of foliumzuur.
  • Een te langzaam of te snel werkende schildklier.
  • Slaapapneu: ademstops tijdens de slaap, vaak met hard snurken en slaperigheid overdag.
  • Depressie en langdurige stress, overspannenheid of burn-out.
  • Diabetes en hart- en vaatziekten.
  • Het chronisch vermoeidheidssyndroom (ME/CVS).
  • Bijwerkingen van medicijnen, bijvoorbeeld van sommige antihistaminica.

Wat kun je zelf doen tegen moeheid?

  • Slaap regelmatig: sta elke dag rond dezelfde tijd op en ga rond dezelfde tijd naar bed.
  • Beweeg, ook als je moe bent. Rustig beginnen en langzaam opbouwen werkt het best.
  • Eet regelmatig en gevarieerd, volgens de Schijf van Vijf.
  • Wees zuinig met alcohol en cafeïne, zeker later op de dag.
  • Neem pauzes en verdeel je energie over de dag.

Gaat de moeheid samen met spanning of piekeren, kijk dan ook in Stress: symptomen en wat je eraan doet.

Welke vitamines en mineralen dragen bij tot minder vermoeidheid?

Van deze voedingsstoffen mag in de EU worden vermeld dat ze bijdragen tot de vermindering van vermoeidheid en moeheid, als een product er minstens 15% van de referentie-inname van levert:

Voedingsstoffen met een goedgekeurde claim voor vermoeidheid (Verordening (EU) nr. 432/2012)
VoedingsstofReferentie-inname (etiket)Zit onder meer in
Vitamine B2 (riboflavine)1,4 mgMelk, zuivel, vlees, eieren
Vitamine B3 (niacine)16 mgVlees, vis, volkorenproducten, peulvruchten
Vitamine B5 (pantotheenzuur)6 mgVlees, eieren, volkorenproducten, peulvruchten
Vitamine B61,4 mgVlees, vis, volkorenproducten, noten, aardappelen
Vitamine B122,5 µgAlleen in dierlijke producten: vlees, vis, zuivel, eieren
Foliumzuur (folaat)200 µgGroene groenten, volkorenproducten, peulvruchten
Vitamine C80 mgGroente en fruit
IJzer14 mgVlees, volkorenproducten, peulvruchten, groene groenten
Magnesium375 mgVolkorenproducten, noten, peulvruchten, groente

Zo’n claim betekent dat de stof een rol speelt bij normale processen in je lichaam, zoals het vrijmaken van energie uit voeding of de aanmaak van rode bloedcellen. Het betekent niet dat een supplement moeheid oplost als je geen tekort hebt. Wie gevarieerd eet, krijgt van de meeste van deze stoffen genoeg binnen.

Welke vitamines kom je tekort als je altijd moe bent?

Van de tekorten die moeheid geven, zijn die aan ijzer, vitamine B12 en foliumzuur in Nederland het bekendst; alle drie kunnen bloedarmoede veroorzaken. Een B12-tekort komt vaker voor bij veganisten, ouderen en mensen die bepaalde medicijnen gebruiken, zoals maagzuurremmers of metformine. Een ijzertekort komt vaker voor bij vrouwen met zware menstruaties.

Begin bij vermoeden van een tekort niet zelf met ijzer of hoge doseringen: laat eerst je bloed onderzoeken. Je lichaam kan een teveel aan ijzer niet kwijt, en een supplement kan de uitslag van een bloedtest vertroebelen.

Heeft ashwagandha een claim tegen vermoeidheid?

Nee. Ashwagandha heeft geen enkele goedgekeurde gezondheidsclaim, ook niet voor vermoeidheid. Het RIVM en het Voedingscentrum raden supplementen met ashwagandha bovendien af. Wat studies hebben onderzocht, staat in Ashwagandha: wat het is en wat onderzoek zegt.

Onze capsule met ashwagandha bevat daarnaast 6 mg pantotheenzuur (100% van de referentie-inname) en 2 mg vitamine B6 (143%). Voor die vitamines geldt: Pantotheenzuur en vitamine B6 dragen bij tot de vermindering van vermoeidheid en moeheid. Die functie komt dus van de vitamines, niet van de ashwagandha. Gebruik het niet bij zwangerschap, borstvoeding of lever- of schildklierproblemen.

Helpt magnesium tegen vermoeidheid?

Magnesium is een van de mineralen met deze claim. Een dagdosis van twee capsules van ons magnesiumcomplex levert 250 mg magnesium (67% van de referentie-inname) en 5 mg vitamine B6. Magnesium draagt bij tot de vermindering van vermoeidheid en moeheid en tot een normale psychologische functie.

Een echt magnesiumtekort is zeldzaam bij gezonde mensen. Hoeveel je nodig hebt en wie risico loopt, lees je in Hoeveel magnesium per dag? en Magnesiumtekort.

Gebruik je beide producten, dan krijg je samen 7 mg vitamine B6 per dag. Dat is ruim onder de veilige bovengrens van 12 mg, maar boven het advies van het Voedingscentrum om uit supplementen niet meer dan 100% van de aanbevolen hoeveelheid te halen. Meer daarover in Vitamine B6.

Veelgestelde vragen

Wat is het beste supplement tegen vermoeidheid?

Dat hangt af van de oorzaak. Heb je een aangetoond tekort aan bijvoorbeeld ijzer of B12, dan helpt het om dat aan te vullen. Zonder tekort lost geen supplement moeheid op.

Welke vitamine is goed bij vermoeidheid en stress?

Geen enkele vitamine heeft een goedgekeurde claim tegen stress. Voor vermoeidheid zijn er wel claims, onder meer voor de B-vitamines en magnesium. Bij langdurige stress zijn rust, slaap en regelmaat het belangrijkst.

Hoe lang duurt het voordat vitamines tegen moeheid werken?

Bij een aangetoond tekort hangt dat af van het tekort en de behandeling; de huisarts controleert het verloop met bloedonderzoek. Zonder tekort is er geen effect op moeheid te verwachten.

Welke B-vitamine is goed voor je energie?

B2, B3, B5, B6 en B12 dragen bij tot een normaal energieleverend metabolisme. Dat betekent dat ze nodig zijn om energie uit voeding vrij te maken, niet dat ze extra energie geven.

Bronnen

  1. EUR-Lex – Verordening (EU) nr. 432/2012 (lijst van toegestane gezondheidsclaims)
  2. Thuisarts.nl – Ik ben moe. Wat kan het zijn?
  3. Thuisarts.nl – Ik ben moe. Wat kan ik eraan doen?
  4. Thuisarts.nl – Bloedarmoede
  5. Thuisarts.nl – Te langzaam werkende schildklier
  6. Thuisarts.nl – Slaapapneu
  7. Thuisarts.nl – Depressie
  8. Voedingscentrum – Voedingssupplementen
  9. Voedingscentrum – Vitamine B12
  10. Voedingscentrum – IJzer
  11. Voedingscentrum – Magnesium
  12. Voedingscentrum – Vitamine B6
  13. RIVM – RIVM raadt gebruik producten met kruiden Huperzia serrata, Tabernanthe iboga of Ashwagandha af (2024)

Meer artikelen